انتخاب بین استخر اسکیمری و سرریز، یکی از تصمیمهای کلیدی در مرحله طراحی و اجرای استخر است؛ زیرا نوع سیستم گردش آب یا سیرکولاسیون استخر با جمعآوری و تصفیه آب سطحی، مستقیما بر کیفیت آب، زیبایی بصری، هزینه اولیه و هزینههای بهرهبرداری و نگهداری استخر اثر میگذارد. در استخرهای اسکیمری، آب از طریق اسکیمرها در دیواره استخر از سطح جمعآوری شده و پس از عبور از سیستم تصفیه به استخر باز میگردد؛ در حالی که در استخرهای سرریزی، آب سطحی بهصورت مداوم از لبههای استخر سرریز شده و وارد کانال، گاتر یا گریل در اطراف استخر میشود. هر یک از این دو سیستم، بسته به نوع کاربری استخر (خانگی، عمومی، ورزشی یا لوکس)، شرایط معماری پروژه، بودجه کارفرما و سطح انتظارات از کیفیت و یکنواختی آب، میتواند گزینه مناسبتری باشد.
در ادامه با ساختار استخرهای فوق آشنا شده و نحوه عملکرد، مزایا و محدودیتها و هزینه ساخت استخرهای اسکیمری یا سرریز را مقایسه کرده و در نهایت معیارهای عملی برای انتخاب بهترین گزینه متناسب با نیاز و شرایط استخر شما ارائه خواهیم کرد.
استخر اسکیمری چیست؟
در استخرهای اسکیمری، برای جمعآوری آلایندههای شناور در آب مثل چربی، مو، برگ و سایر ذرات سبک، از تجهیزاتی به نام اسکیمر (چربیگیر یا کفگیر) استفاده میشود. در واقع، ورودی سیستم تصفیه استخر به نحوی طراحی میگردد که جریان آب به سمت اسکیمر هدایت شده تا آلودگیهای سطحی از این طریق وارد مسیر تصفیه گردند. همچنین لازم است سطح آب استخر بهاندازهای بالا باشد که تقریبا تا نیمه دهانه اسکیمر را پوشش دهد؛ به همین دلیل، معمولا در استخر اسکیمری، تراز آب حدود ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر پایینتر از لبه استخر تنظیم میشود.

مزایای استخر اسکیمری
- نصب آسان و مقرونبهصرفه: اسکیمرها به راحتی نصب میشوند و هزینههای ساخت و نگهداری آنها پایین است.
- نظافت و نگهداری ساده: فرآیند تخلیه سبد اسکیمر و تمیز کردن آن بهراحتی انجام میشود و میتوان در صورت نیاز قطعات اسکیمر را با هزینه کم تعویض کرد.
معایب استخر اسکیمری
- کاربرد محدود در استخرهای بزرگ: در استخرهای بزرگ مانند استخر قهرمانی، جمعآوری مواد زائد یا آلودگیهای سطح آب در اسکیمر به کندی انجام میشود؛ همچنین جریانی که اسکیمر ایجاد میکند میتواند در شنا کردن افراد تاثیر بگذارد. بنابراین سیستم اسکیمری برای این استخرها مناسب نیست.
- آسیبپذیری بیشتر: جنس اسکیمرها معمولا از پلاستیک است و احتمال شکستگی و آسیب آنها به مرور زمان وجود دارد. با این حال اسکیمرهای استیل ضدزنگ نیز در بازار موجود است که مقاومت بالاتری دارند.
- آلودگی دیوارهها: در استخرهای اسکیمری چربیهای سطح آب، بالای دیواره استخر باقی میمانند، بنابراین دیوارهها باید بهطور مداوم پاکسازی شوند.
- تاثیر منفی بر ظاهر استخر: در استخر اسکیمری به دلیل پایین بودن سطح آب از لبه، دور استخر خط آب و بخش بالایی دیوارهها آلودگیهایی باقی میماند و از زیبایی ظاهری استخر میکاهد.
استخر سرریزی چیست؟
در روش سرریز هدف اصلی، بهینهسازی جمعآوری آلایندههای سطحی و کفهای ایجاد شده روی آب است. در این سیستم، اجسام معلق و همچنین آلودگیهایی که روی سطح آب یا نزدیک آن شکل میگیرند، بهصورت مداوم در اطراف استخر جمعآوری میشوند. علاوه بر این، سرریزها با ایجاد جریان کنترلشده در سطح آب، تا حد زیادی از موج و تلاطم جلوگیری کرده و ظاهر و شرایط آب را پایدارتر میکنند.
در مقایسه با روش اسکیمر که معمولا بر مکش آب از نقاط مشخص استوار است، در روش سرریز آب استخر از طریق لبههای طراحیشده و بهصورت طبیعی به سمت گریلهای مخصوص تصفیه هدایت میشود. این گریلها دورتادور استخر تعبیه میشوند و وظیفه دارند چربیها و آلودگیهای سطحی را از کل محیط استخر به تجهیزات تصفیه منتقل کنند. نتیجه این طراحی، معمولا راندمان بالاتر در حذف آلودگی و در نهایت کیفیت یکنواختتر آب نسبت به استخرهای اسکیمری است.

مزایای استخر سرریز
- پاکسازی سریع و موثر: جمعآوری آلودگیهای سطح آب در سیستم سرریز با سرعت و کیفیت بالاتری انجام میشود و نیاز به ایجاد تلاطم سطحی برای هدایت ذرات معلق در آب نیست. این ویژگی، استخرهای سرریز را به گزینهای ایدهآل برای مساحتهای بزرگ و کاربردهای گستردهتر مانند استخر قهرمانی تبدیل میکند.
- کنترل جریانهای سطحی آب: گاترهای اطراف استخر از بروز تلاطمهای شدید جلوگیری میکنند و بر خلاف اسکیمرها، جریان آب آرامتری در سطح آب فراهم میکنند.
- نمای زیباتر استخر: در استخرهای سرریز، آب تا لبه پر شده و جلوه زیباتری به استخر میبخشد. این نوع استخر معمولا حس لوکس بودن و لذت بیشتری به شناگران میدهد.
معایب استخر سرریز
- نصب پیچیدهتر و هزینه ساخت بالاتر: طراحی سیستم سرریز شامل آبراه و گاترها پیچیدهتر بوده و هزینه بیشتری را در بر میگیرد. در این سیستم وجود یک منبع بالانس الزامی است تا آب همیشه همسطح لبه استخر باقی بماند. این امر نیاز به تصفیهخانه بزرگتری را بهوجود میآورد.
- نیاز به تعمیر و نگهداری: گاترهای اطراف استخر ممکن است پس از مدت طولانی فرسوده شوند یا آسیب ببینند و هزینههای تعمیر و نگهداری استخر را افزایش دهند.
- بروز مشکل در بارندگی شدید: در استخرهای سرریز روباز درصورت بارندگی شدید، منبع بالانس پر شده و سرریز میکند. این اتفاق تجهیزات تصفیهخانه را در آب فرو میبرد. برای جلوگیری از اینگونه اتفاقات، توصیه میشود یک چاه با عمق کافی در تصفیه خانه داشته باشید تا در صورت سرریز منبع بالانس، به تجهیزات آسیبی نرسد.
تفاوت استخر اسکیمری و سرریز چیست؟ راهنمای انتخاب سیستم استخر مناسب
یک سیستم استخر مناسب، براساس عواملی مانند نوع کاربری و میزان استفاده از استخر، هزینه ساخت، ابعاد و حجم استخر، فضای موجود و… تعیین میگردد. در جدول زیر هر یک از این معیارها را برای استخر اسکیمری و سرریزی مقایسه کردهایم:
| معیار انتخاب | استخر اسکیمری | استخر سرریزی |
| هزینه ساخت | پایینتر (اقتصادیترین گزینه) | بالاتر (نیاز به تجهیزات و اجرای تخصصیتر) |
| کاربری استخر | استخرهای کوچک شخصی و تفریحی | استخرهای عمومی و بزرگ، ورزشی، هتلها، آبدرمانی |
| کیفیت آب | خوب (مناسب برای استفاده شخصی) | عالی (حداکثر شفافیت و جمعآوری کامل آلودگی) |
| ظاهر | معمولی (سطح آب پایینتر، نمایان بودن اسکیمر) | لوکس و مدرن (آب همسطح لبه، نمای یکپارچه) |
| مصرف انرژی | کمتر (پمپ و سیستم سادهتر) | بیشتر (پمپ قویتر، بار هیدرولیکی بالاتر) |
| فضای موتورخانه | کوچکتر (نیاز به فضای کمتر برای تجهیزات) | بزرگتر (نیاز به مخزن بالانس و تصفیهخانه بزرگتر) |
| نگهداری و تعمیرات | آسانتر (دسترسی راحت به اسکیمر) | پیچیدهتر (نظافت گریلها، کانال و مخزن بالانس) |
| کنترل موج | کمتر (تلاطم بیشتر در سطح آب) | بیشتر (تلاطم کمتر در سطح آب) |
| راندمان تصفیه | کمتر (سرعت چرخش آب کمتر) | بیشتر (سرعت چرخش آب بیشتر) |
سوالات متداول درباره مقایسه استخر اسکیمری و سرریزی
- سیستم اسکیمری برای چه استخرهایی مناسب است؟
در استخرهای شخصی کوچک با استفاده کمتر، معمولا از اسکیمر استفاده میشود که بسیار مقرونبهصرفه بوده و هزینه کمتری داشته، بهراحتی نصب و نگهداری میشود و کیفیت آب مطلوبی را فراهم میکند.
۲.سیستم سرریزی برای چه استخرهایی مناسب است؟
در استخرهای شلوغ با کاربری بیشتر، استخرهای قهرمانی و استخرهای روباز که احتمال ورود آلودگی زیاد است، استفاده از سیستم سرریز باعث حفظ حداکثر کیفیت و پاکیزگی آب میشود. استخر سرریز اگرچه نیازمند فضای بیشتر و بودجه بالاتری برای ساخت و نگهداری است اما راندمان تصفیه آب بالاتری نیز دارد.
۳.هزینه ساخت استخر اسکیمری و سرریز چقدر است؟
استخر اسکیمری به دلیل ساختار سادهتر هزینه تجهیز پاینتری به نسبت استخرهای سرریزی دارند. استخر سرریز به دلیل سیستم پیچیدهتر و نیازمندی به تجهیزات بیشتر مثل منابع بالانس و موتورخانه بزرگتر هزینه بالاتری خواهند داشت.
۴. اگر همه فضای اطراف استخر آزاد نباشد آیا میتوان از روش سرریز استفاده کرد؟
بله، حتی اگر بخشی از محیط اطراف استخر شما دیوار باشد، همچنان میتوان از سیستم سرریز استفاده کرد. در این شرایط، میتوان نازلهای دهش را در دیوارهها تعبیه کرد تا جریان آب را به سمت گاترها هدایت کنند.
۵. نازلهای کف و دیواره استخر در استخرهای اسکیمری و سرریز چه تفاوتی دارد؟
در استخر سرریزی معمولا استفاده از نازلها تنها در کف استخر کافی است. اما در استخر اسکیمری نیاز به نصب نازل در کف و دیواره است تا آب هم از کف و هم از سطح استخر به سوی اسکیمر هدایت شود.
۶. در استخر روباز با سیستم سرریزی، بارندگی شدید چه مشکلی ایجاد میکند؟
در استخرهای سرریز روباز، اگر بارندگی خیلی شدید باشد، احتمال دارد حجم آب مخزن بالانس افزایش پیدا کند و در نهایت سرریز کند. در این حالت، بخشی از آب میتواند وارد ناحیه تصفیهخانه شده و تجهیزات را غرق کند که ممکن است خسارت جدی به تجهیزات وارد شود. برای کاهش ریسک، بهتر است در تصفیهخانه یک حوضچه یا چاه با عمق کافی در نظر گرفته شود تا آب سرریز شده وارد تجهیزات نشود.